Drie Nederlandse bedrijven pakken 91 procent van belastingvoordeel innovatiebox
20-4-2026 BNR
91 procent van het belastingvoordeel uit de innovatiebox gaat naar slechts drie bedrijven: ASML, Booking.com en MSD. Dit blijkt uit onderzoek van het Financieele Dagblad en Trouw. De fiscale regeling is bedoeld om het vestigingsklimaat in Nederland te verbeteren voor innovatieve bedrijven. ‘Zo is de innovatiebox absoluut niet bedoeld’, aldus hoogleraar belastingrecht Jan van de Streek.De innovatiebox is een regeling om investeringen in onderzoek en ontwikkeling (R&D) bij bedrijven te stimuleren. De regeling is dat bedrijven minder venootschapsbelasting betalen over winst die ze op innovatieve activiteiten maken. In Nederland maken bijna drieduizend bedrijven gebruik van de regeling. In 2025 leidde dat tot een totaal van 2,9 miljard euro belastingvoordeel.
Wat opvalt, is het grote belastingvoordeel dat farmaceut MSD pakt. MSD heeft alleen in Boxmeer nog een onderzoeksafdeling voor diergeneeskunde, voor het overige deel heeft het bedrijf de onderzoeksactiviteit in Nederland stopgezet. Jan van de Streek, hoogleraar belastingrecht, is kritisch op het fiscale voordeel dat MSD in Nederland geniet: 'We hebben nu niet de laboratoria, hoogwaardige werkgelegenheid en investeringen die we willen.' MSD laat in een reactie weten dat ze nog altijd vierduizend werknemers hebben in Nederland.
Kritiek op de box
Er is al langer kritiek op de innovatiebox. Vijf jaar geleden hadden dezelfde drie bedrijven nog tweederde van het totale fiscale voordeel. Inmiddels is dat dus dik 90 procent. De Wetenschappelijk Raad voor Regeringsbeleid (WRR) stelde in 2023 al voor om de innovatiebox te herzien, omdat deze vooral 'gevestigde belangen lijkt te subsidiëren.' En dat terwijl de regeling bedoeld was om innovatie te stimuleren.
Ook macroeconoom Jasper Lukkezen is kritisch op de regeling, maar pleit er niet voor de belastingen te versoberen voor de bedrijven die er nu gebruik van maken. Volgens hem schaadt dat het vertrouwen tussen bedrijven en de overheid. Je zou hoogstens kunnen kijken naar een andere regeling voor nieuwkomers in de innovatiebox.
Kamerdebat aangevraagd
In het regeerakkoord heeft het huidige kabinet vastgelegd dat ze de innovatiebox wil behouden. FD en Trouw hebben om reactie gevraagd bij regerende partijen, gegeven de nieuwe cijfers uit hun onderzoek.
VVD reageert dat de regeling goed werkt voor innovatieve bedrijven. Pro (GroenLinks en PvdA) reageert kritischer en gaat een kamerdebat aanvragen op dit onderwerp.
Deel dit bericht
pageviews: 7
tinyurl:
link